Firefox 3 Beta 4 IE8’den Farklı Olduğunu Belli Ediyor

Chicago, ABD – Mozilla yeni nesil internet tarayıcısının dördüncü beta sürümünü yayınladı. İnsan kendini bu yeni Firefox ile Microsoft’un geçenlerde halka sunduğu Internet Explorer 8’in birinci beta sürümünü karşılaştırmaktan alamıyor ve eğer bunların her ikisine dikkatlice bakarsanız farkın ne kadar büyük olduğunu anlayabilirsiniz. Firefox 2 ve Internet Explorer’ı tercih nedeni yapan güvenlik özellikleriyken, kullanım kolaylıkları ve gösterdikleri başarımlarla da birçok kişinin beğenisini kazanmışlardı. Yeni çıkan tarayıcı sürümleri fazladan özellikleri, daha kullanışlı oluşları ve sıra dışı tasarımlarıyla kullanıcıların beğenisini kazanacaklarmış gibi görünüyor.

Firefox 3’ün dördüncü beta sürümü henüz bu hafta başında çıkarıldı ve en azından geliştiricilerin dediğine bakılırsa büyük değişiklikler gerçekleştirilmiş. Firefox 3’ün yeni Gecko 1.9 motorunun Firefox 2’nin motoru Gecko 1.8’den 12,000 adet daha fazla değişiklik içerdiği iddia ediliyor. Beta 4, Beta 3’den 900 ve Beta 2’den ise 1300 daha fazla değişiklik ihtiva ediyormuş. Sonuçta Beta süreci olanca hızıyla devam ediyor ve 18 Mart’da Beta 5 kodları internete salınacak.

Eğer Firefox 2’nin yayınlandığı günleri hatırlarsanız, bu tarayıcıda daha çok hesap koruma süzgeçleri (pishing filter) üzerinde büyük düzeltme ve geliştirmeler gerçekleştirilmiş gibi görünüyordu. Bu eğilim Firefox 3’de de kuvvetlenerek devam ediyor fakat başka bir geliştirme daha var ki koruma süzgeçleri onun gölgesinde kalabilir: Firefox 3’ün grafiksel kullanıcı arayüzü (GUI) Firefox’un ilk çıkışından bu yana en farklı özellikleri ve görünümü bünyesinde barındırıyor. “Home” düğmesinin tuhaf bir yere kaydırılmış olması dışında yapılan tüm bu değişiklikler kullanımı kolaylaştırmayı hedefliyor. Beta 4’ün otomatik tamamlama özelliği oldukça geliştirilmiş. Daha önce ziyaret etmiş olduğunuz sayfalara ilişkin detaylı bilgileri doğrudan tarama çubuğundaki açılır listeden (drop-down list) görebiliyorsunuz (URL adresinin yanında sayfanın adı ve konu başlığı da hemen altında beliriveriyor).

Benzer şekilde indirme yöneticisi (download manager) ve geçmiş sayfalar (file history) kısımlarında da önemli değişiklikler var: Liste biraz daha okunaklı ve kullanıcıların indirilen dosyaların tiplerini görebilecekleri duruma getirilmiş. Ayrıca geçmişte indirmiş olduğunuz dosyaları bulmanız için basit ama kullanışlı bir araç da bulunuyor. Diğer GUI geliştirmeleri arasında ise tam sayfa yakınlaştırma ve Vista ile uyumluluk yer almakta (tahmin edebileceğiniz gibi Vista’nın arayüzüne daha yakışır özellikleri var). Bu dediklerimiz MacOS ve Linux için de geçerli.

Özetlemek gerekirse, Mozilla takımının kullanıcı arayüzü bölümünde çalışanlar bu sefer gerçekten iyi bir iş çıkartmışlar. Yeni kullanım özelliklerinin kodlarının kesinlikle eski sürümlerden farklı olduğunu söyleyebiliriz. Açıkçası kullanıcılar yeni sürümü ilk açtıklarında bile köklü değişikliklerin yapılmış olduğunu fark edeceklerdir.

Internet Explorer 8’in yaklaşımı biraz daha farklı. Yalnız, beta sürecinin ilk aşamasında olduğundan, bu tarayıcıyla ilgili düşüncelerimiz tarayıcının kendisiyle ilgili olmaktan ziyade, Microsoft’un tam sürümde olmasını vaat ettiği özelliklere dayanıyor. Web dilimleri ve etkinlikleri (web slices-activities) gibi yeni özellikler, web sitelerinin IE 8’in gereksinim duyduğu bu kodlarla tasarlanmalarına bağlı olarak etkinleşebiliyor. Elbette bu durumun diğer web tarayıcıları açısından tartışmalara yol açması kaçınılmaz çünkü Microsoft, IE 8’in CSS 2.1 ve HTML 4.01 ile tamamen uyumlu olacağını ve HTML 5’i de yakın gelecekte destekleyeceğini söylemekte.

Microsoft’un web dilimleri ve etkinliklerinin nasıl çalışacağını görmek oldukça ilginç olacağa benziyor ancak umarız diğer tarayıcılar da bu biçimleri desteklerler. IE 8 Beta 1’in grafiksel arayüzünün IE 7 ile şimdilik aynı olduğunu da söylemeden geçmeyelim. Ancak IE 8’in henüz erken bir aşamada olduğunu herkes biliyor. Bu yüzden yorum yapmak için birkaç ay daha beklemeliyiz.

Başarım bakımından ise Mozilla ve Firefox yeni nesil web tarayıcısının eskilere nazaran çok daha hızlı olacağını iddia ediyor. Öte yandan Microsoft IE7’nin indirme gecikmeleri nedeniyle diğer yarışmacıların açıkça arkasında yer aldığını ve IE8’in ancak Firefox 3 Beta 3 kadar hızlı olduğunu itiraf ediyor. Bununla beraber Firefox 3 Beta 4, geliştiricilerin iddiasına göre başarımı hatırı sayılır derecede arttıran güncellenmiş bir JavaScript motoruna sahip ve bu Microsoft’u biraz zor durumda bırakabilir. Mozilla,Firefox 3 Beta 4 ile Google Mail ve Zoho Office sayfalarının Firefox 2’ye oranla iki kat daha hızlı açıldığını ve Apple’ın SunSpider deneyinin biraz daha çabuk bitirildiğini söylüyor.

Her ne kadar Mozilla, Firefox 3’ün çıkış tarihi olarak halen “2008’in başlarında” dese de, iki yeni tarayıcının çıkış tarihleri kesin değil. Fakat en azından bu tarayıcılardan birinin devrimsel bir grafiksel kullanıcı arayüzü ve diğerinin ise var olan özelliklerin geliştirilmiş bir sürümünü sunduğunu biliyoruz.