Resimde görülen toz gibi küçük parçacıkların içeri girerek okuma/yazma kafalarını bozmasını engelleyen koruyucusu çıkarılmış bir sabit disk. Burada görülen disk bozuk, plakanın üzerindeki yuvarlak çizikten anlayabileceğiniz gibi okuma/yazma kafası ciddi şekilde diske çarpmış.
Sabit diskler, üzerlerinde eşmerkezli izleri (track) barındıran bir ya da daha fazla plakadan oluşurlar. Bu plakalar dıştan içe doğru doldurulurlar, böylece manyetik dizilime sahip elemanlar tarafından bilgiler depolanabilir. Farklı plakalarda bir birinin üstüne denk gelen izlere (track) silindir denir. Hareketli bir kol okuma/yazma kafasını plakanın üzerinde gezdirir. Eğer birden fazla plaka varsa bu kol plakalar arasına giren bir çeşit tarak gibi görünür. Kol/tarak bir çeşit plak çalıcısı gibi davranır böylece kafalar plakaların iç ve dış yüzeylerine erişebilirler. Her bir plakanın hem üst hem de alt kısmı veri depolamak için kullanılır.
Bilgiler kesimler (sector) şeklinde düzenlenir bunlarda küme (cluster) denilen ayırma birimlerine bölünür (allocation unit). Bir küme bilgilerin yazıldığı en küçük depolama parçasıdır. Dosya sistemine göre (NTFS veya FAT32 gibi) küme büyüklüğü değişiklik gösterebilir. Kümeler ne kadar büyük olursa sıralı okuma hızı o kadar artar ancak eğer ortalama dosya büyüklüğü küme büyüklüğünden küçükse bu seferde kullanılamayan depolama alanı miktarı artar.
Biçim Etmenleri Ve Ağırlık
Sabit diskler arasındaki en belirgin farklılık biçim etmenidir ki bu da plaka çapını doğrudan etkiler. Masaüstü bilgisayarlarında kullanılan sabit diskler 3.5" plakalara sahipken taşınabilir sistemlerde 2.5" çapında sabit diskler kullanılır. İleri seviye amaçlar için kullanılan sabit diskler 3.5" gibi görünürler ancak dönüş hızını artırabilmek için daha küçük plaka çaplarına sahiptirler. Ultra taşınabilir aygıtlarda kullanılan sabit diskler ise sadece 1.8" plaka çapına sahiptirler. Ayrıca 1" ve 0.8" plakalara sahip olan çeşitli mikro sabit diskler de vardır.
3.5" biçim etmenine sahip olan sabit diskler genelde 1" yüksekliğe sahiptirler; bu yükseklik beş plakanın üst üste sığabileceği kadar alan sağlar. Dizüstü sabit diskleri bir veya iki plakalı tasarımlara sahiptirler ve 9.5 mm veya 12.5 mm yükseklik sınırları içinde kalırlar, hatta ikinci söylediğimiz çoğu dizüstü bilgisayar için uygun değildir. Eğer 1" ve 0.8" sabit disk arıyorsanız pek çok çeşitte çözüm ve yükseklik olduğunu görürsünüz çünkü bu tür diskler özel kullanım için müşterilerin amacına uygun olarak üretilirler.
Daha fazla plaka demek daha fazla depolama kapasitesi anlamına gelir çünkü toplam kapasite plaka başına düşen depolama alanı çarpı plaka sayısı şeklinde hesaplanır. Örneğin, plaka başına 160 GB yoğunlukla dört plaka kullanıldığında 640 GB kapasiteye kadar çıkabilirsiniz. Ancak daha fazla plaka aynı zamanda daha fazla okuma/yazma kafası anlamına gelir bu da hareketli parçaların sayısının artmasından dolayı sabit diskin hata yapma oranını yükseltir. Ayrıca sürtünme ve enerji tüketimi artar. Fiyat açısından bakıldığında bir yüksek kapasiteli sürücü birden fazla düşük kapasiteli sürücüden daha düşük fiyatlıdır. Bu durumun önemsenmediği tek yer yüksek başarımlı RAID yapılandırması kullanan sunuculardır, burada başarımı artırmak için sürücü sayısı bilerek daha fazla kullanılır.
