Çoğunlukla sabit disk üzerindeki veriye üç ana parametre yoluyla ulaşılır: Silindir, kafa ve sektör. Ancak bu da bir yere kadar mümkündür, çünkü bu erişim yöntemi Interrupt 19 (hexadecimal sistemde 13h) kullanır. Int13h'nin de erişilmek istenen verinin tam pozisyonunu bilmesi gerekir. Bunun için de 24 bit'i vardır:
10 bit, silindir adedi için (1024'e kadar);
8 bit, kafa adedi için (256'ya kadar);
6 bit, sektör adedi için (numaralama 90 yerine 1 ile başladığı için 63).
Sektör başına 512 byte'tan hesap ederseniz toplamda 16.5 milyon sektör eder; bu da 7.88 GB'a eşittir (KB başına 1000 byte'tan hesap ederseniz 8.46 GB).
Bu sebepten Int13h günümüzdeki kapasite için yeterli değil ve genişletilmesi gerekiyordu. 24 bit'ten 32 bit'e yapacağınız ufak bir değişiklik ise eski sürücülerin hiç birinin adreslenemeyeceği anlamına geliyordu. Bu yüzden ek olarak şeffaf bir komut seti yaratılmalıydı.
Inth13h uzantısının sayesinde adresleme 64 bit'e yükseldi (9.4 milyar terabyte), fakat sadece BIOS'un değil aynı zamanda işletim sisteminin de bu işletim modunu kullanabilmesi ve adreslemeyi buna göre yapmasını gerekli. LBA modu olarak bilinen Logical Block Addressing sürücü geometrisini dönüştürme işini hallediyor. Sonuçta hala CHS (silindir, kafa, sektör) hesabını kullanmasına karşın LBA'nın numaraladığı sektörler sayesinde daha kolay erişim sağlanıyor.
Garantili Koruma: SMART
Hayır, bu terimi şu yeni kompakt arabadan bahsetmek için kullanmadık. Bunun yerine bir akıllı erken uyarı sistemini anlatacağız. SMART, Self-Monitoring Analysis and Reporting Technology (Kendi Kendine İzleme, Analiz ve Raporlama Teknolojisi) modern sabit diskin birkaç algılayıcısından bilgiler toplar.
Genelde iki tip işletimsel bozukluk ile karşılaşırız: Önceden bildirilebilir olanlar ve olmayanlar. İkincisi için yapacak bir şey yoktur, örneğin bir yongadaki ani hata gibi. Önceden bildirilebilir bozukluklar mesela motorun zarar görmesini engelleyebilir. Eğer motorun ısısını ya da hızlanma zamanını gözlemlerseniz olası bozukluktan günler ya da haftalar önce bir uyarı almış olursunuz. Bu tip bir durumda SMART boot işlemi sırasında sesli olarak sizi uyaracaktır. Böylelikle tüm önemli verilerinizi bir başka yere nakletmek için yeterli zamanı da kazanmış olursunuz.
Bu kendi denetim işlemi sürücüden sürücüye farklılık gösterebilir. En yaygın olarak aşağıdaki etmenlere sahiptir:
Yeniden düzenlenen sektör sayısı Yeniden düzenleme sabit disk sürücü üzerindeki sektörler çökmek üzereyken devreye girer, oluşan kapasite eksikliğini gidermek için yedek sektörler mevcuttur. Dezavantajı performanstaki hafif düşüştür.
Maksimum Kafa Çalışma Alanı Okuma/ yazma kafaları yüzeyden ne kadar yüksekte? Eğer mesafe düşükse bu bir kafa arızasının habercisi demektir.
ECC Hata Sayımı Karşılaşılan ya da düzeltilen bit hatalarının sayısını tutar. Sayının yükselmesi olası bir arızanın habercisidir.
Isı Karşılaşılan ya da düzeltilen bit hatalarının sayısını tutar. Sayının yükselmesi olası bir arızanın habercisidir.
Veri Çıkışı Açıklanması güç hız düşüklükleri de bir hatadan kaynaklanıyor olabilir.
BIOS'unuz SMART desteklemese bile çoğu kez sürücünüzün durumu hakkında gerekli bilgileri üreticinin sağladığı yazılımlar ya da Norton Utilities gibi sistem programları aracılığıyla bilgi alabilirsiniz.
Bizim tavsiyemiz: Eğer BIOS veya diğer tanı yazılımları SMART hata mesajları veriyorsa, mümkün olan en kısa sürede hatalı sürücüyü kullanmayı bırakın ve üreticinin destek hattını arayın. Hala garantisi bitmemişse yüksek ihtimalle yenisi ile değiştirebilirsiniz.
