PCI Express, PCI ve AGP'nin orta vadede yerine geçecek yeni veriyolunun adı. PCIe veya PCIx diye de adlandırılıyor. Ama benzer ismine rağmen birçok bilgisayarda ve sunucu klasmanında anakartlarda bulunan PCI-X veriyolu ile alakası yok. Bu nedenle herhangi bir karışıklığa yol açmamak için biz uzun ismi olan PCI Express'i kullanacağız.
PCI Express yolu aynı anda iki taraflı veri transferine olanak sağlıyor.
PCI Express'in mimarisi klasik PCI veriyolundan tamamen farklı. Mesela PCI Express, daha yüksek saathızına olanak sağlayan seri veri transfer planını kullanıyor. Bu sayede PCI Express kanalları birleştirilerek, x8 ve x12 gibi geliştirmeleri mümkün kılıyor. Son olarak aynı veri hızı iki yönlü olarak mümkün.
Şu anda görüldüğü kadarıyla gelecek anakartlarda standart genişleme yuvası PCI Express x1 yuvası olacak. Burada "x1" yuvanın bir PCI Express yolu olacağını belirtiyor. Bu sayede 250 MB/s (500 MB/s, eğer iki yönlü bant genişliğini düşünürsek, full-duplex)'lik bir bant genişliği verecek. Yani neredeyse PCI'ın iki katı hızında olacak. Hereyden önemlisi, aygıtlar bant genişliği için aralarında yarışmak zorunda kalmayacak. Çünkü her yuvanın kendi 250 MB/s'lik hızı olacak.
PCI Express veri transferi mimarisi.
Görüntü kartları x16 PCI Express yuvasını kullanacaklar. Evet bu 16 yol, 4 GB/s bant genişliği demek. İki yönlü düşünürsek 8 GB/s. Ama bu full-duplex değerleri pazarlama değerleri olarak algılanmalı, son kullanıcıya hitap eden degerler değil bunlar. Çünkü görüntü performansı için günümüzde olan sadece tek yönlü veriyolu genişliği.
Şimdilik, bu bize günümüz AGP 8x gmrüntü kartlarına iki katı bellek bant genişliği veriyor. Peki bu iyi mi? Evet iyi, ama özellikle oyunlarda faydasını görmek biraz zaman alacak. İlerleyen testlerin gösterdiği gibi AGP 4x'den AGP 8x'e geçiş çok fazla bir başarım arttırımına neden olmadı.