Ticari şirketlerin yanı sıra her zaman olduğu gibi açık kaynak kodlu yazılımlara gönül verenler de bu işin peşini bırakmamışlar. Hatta dağıtık hesaplama için hali hazırda çalışan bir alt yapı oluşturabilmişler. Berkeley Üniversitesi tarafından geliştirilen BOINC (Berkeley Open Infrastructure for Network Computing) isimli alt yapıyı istediğiniz gibi kullanabiliyorsunuz. Sitesinde yayınlanan kurulum kılavuzlarına göre üzerinde Linux ve MySQL bulunan bir adet sunucunuzun olması yeterli.
Şu anda sizin de destek verebileceğiniz BOINC altyapısını kullanan pek çok proje var. Bunları kısaca tanıtalım;
SETI@home: Dev radyo teleskoplar uzayı dinleyerek bize ulaşmaya çalışan olası akıllı yaratıkları saptamaya çalışıyor. Proje size çok hayali gelmesin aynı zamanda evrenin bir çeşit haritası da bu yolla çıkarılmış oluyor. Bu projeye üye olduğunuzda aşağıdaki gibi bir ekran koruyucu devreye giriyor ve gerekli hesaplamaları yapıyor.
Predictor@home: Protein temelli hastalıklara çare bulmak için araştırma yapıyor.
LHC@home: CERN parçacık hızlandırıcısının tasarımını geliştirmek için verileri inceliyor.
Rosetta@home: HIV, Sıtma, Kanser ve Alzheimer gibi bazı hastalıklara karşı protein molekülleri geliştirmek için araştırma yapıyor.
Climateprediction.net: Dünyanın ikliminin gelecekte nasıl olacağını tahmin etmeye çalışıyor.
Einstein@home: Pulsarlar tarafından yayılan yerçekimsel sinyalleri araştırıyor.
Bu araştırmalara katılmak son derece basit BOINC sitesine giderek programı indirip kuruyorsunuz. Daha sonra istediğiniz projenin sayfasına giderek kayıt oluyorsunuz. Son olarak e-posta hesabınıza gelen kullanıcı adınızı ve şifrenizi bilgisayarınıza kurduğunuz programa girmeniz yeterli gerisini program kendisi hallediyor. İstediğiniz zaman ilgili projenin sitesine giderek kendinize ve takımınıza ait istatistiklere ulaşabiliyorsunuz. Bu arada hemen belirtelim Tom's Hardware Guide Türkiye bütün projelere destek veriyor. Eğer ilgileniyorsanız siz de THG Turkiye takımına katılabilirsiniz. BOINC dışında WCG (World Community Grid) isimli kuruluş da bu yöntemi kullanarak insanlık yararına hastalıklara çare bulmak için araştırmalar yapıyor.
Bu tür projelerin demokratik sivil inisiyatif oluşturmak gibi bir işlevleri de var. Bu nasıl mı oluyor? Anlatalım. Normal vatandaşları bilimsel araştırma sürecine dahil edip toplumun bilime olan merakını arttırarak. Bir projeye destek veren kullanıcılar onun işleyişini ve araştırma yöntemini de merak ediyor. Zamanla insanlar hangi projelerin devam ettiği, bunlardan ne gibi sonuçlar çıktığı hakkında fikir ediniyorlar ve bir kamuoyu ilgisi oluşuyor. Böylece güç, bu tür araştırmaları kaynak açısından destekleyen hükümetlerden çok sivil toplumun demokratik yapısına doğru kaymış oluyor. Hangi araştırmaların yapılması gerektiği geniş halk kitleleri tarafından belirlenebiliyor.
Ayrıca dağıtık hesaplama yöntemi sayesinde, milyonlarca saat hesaplama gücü gerektirdiği için çöpe atılan düşük kaynaklı araştırma projeleri de yeniden hayata geçirilebilir.
Konunun Türkiye boyutu ne yazık ki pek parlak değil. Ülkemizdeki bilimsel araştırma ortamının son derece sınırlı olmasından dolayı bildiğimiz kadarıyla henüz kendimize ait büyük çaplı bir dağıtık hesaplama (distributed computing) projemiz ne yazık ki yok. Araştırmacılarımızın kısa sürede bu devasa kaynağı görüp bu yöne doğru yöneleceklerini umuyoruz. Şimdilik tüm insanlığın ortak sorunları (hastalıklar, iklim değişiklikleri gibi) hakkında araştırma yapan yabancı bilim insanlarına destek vererek bilimsel açlığımızı tatmin etmekten başka elimizden bir şey gelmiyor.
